آموزش کار با مولتی متر (بخش دوم)

کار با مولتی متر

آموزش کار با مولتی متر (بخش دوم)

در بخش دوم از آموزش کار با مولتی متر اساسا به معرفی دیودها و نحوه‌ی اندازه گیری آنها خواهیم پرداخت، در بخش اول آموزش  عمدتا به معرفی خازن‌ها و چگونگی اندازه گیری ولتاژ و جریان پرداختیم. با ما همراه باشید در بخش دوم از آموزش کار با مولتی متر.

مشاهده مطلب  آموزش کار با مولتی متر (بخش اول)

دیود:

دیود یک قطعه الکتریکی می باشد که جریان الکتریکی را تنها در یک جهت از خود عبور می دهد به عبارتی ساده‌تر جریان الکتریکی را از یک طرف از خود عبور میدهد ولی از طرف دیگر اجازه عبور هیچ جریانی را نمیدهد. از دیود با نام دریچه هم یاد می شود. از دیود برای یک سو کردن جریان استفاده میشود. دیود دارای دو بخش آند و کاتد می باشد. بخش آند بصورت یک مثلت افقی و بخش کاتد بصورت یک خط عمودی کشیده می شود. آند مثبت یا Positive می‌باشد و کاتد منفی یا Negative می باشد. دیود را با علامت D که حرف اول کلمه Diode می باشد نمایش می دهند.

دیود مولتی متر

مقدار ولتاژی که باعث می‌شود دیود شروع به هدایت جریان الکتریکی کند ولتاژ آستانه یا Forward Voltage Drop گفته می شود که چیزی در حدود ۰٫۶ تا ۰٫۷ ولت می باشد اما هنگامی که به دیود ولتاژ معکوس (مثبت به کاتد و منفی به آند) داده می شود جریانی از دیود عبور نخواهد کرد به جز جریان نشتی که مقدار بسیار کمی می باشد و از آن در مدارهای الکتریکی صرف نظر می کنند. دقت کنید که هر دیود یک مقدار آستانه برای حداکثر ولتاژ معکوس دارد که اگر ولتاژ بیشتر از آن شد دیود می سوزد که به آن ولتاژ آستانه شکست دیود گفته می شود. هرچه جنس کریستال ساخته شده در دیود از نظر ساختار منظم تر باشد دیود مرغوب تر و جریان نشتی کمتر خواهد بود.

مهمترین کاربرد عملی دیود یکسو کردن جریان متناوب است. در بسیاری از آداپتورها جریان برقی که بوسیله ترانس کاهش پیدا کرده است به کمک یک دیود (یکسو سازی نیم موج)، دو دیود (در ترانس با ثانویه سه سر) و با چهار دیود (یکسو سازی تمام موج) انجام می شود . توجه داشته باشید که ولتاز یکسویه پس از این دیود ها، فرکانس ریپل به میزان دو برابر فرکانس متناوب (در حالت تمام موج) را دارد و جهت مستقیم شدن کامل ولتاژ بایستی خازن صافی با ولتاژ مجاز، ظرفیت بالا (با توجه به مقدار جریان مصرفی) و با رعایت پلاریته و بعد از پل دیود نصب شود.

انواع دیود:

  • دیود زنر
  • دیود معمولی
  • دیود LED
  • دیود شاتکی
  • پل دیود

دیود معمولی:

دیود‌های معمولی بصورت زیر هستند:

دیود معمولی

نوار سفید رنگ روی دیود مشخص کننده کاتد می باشد.

تست بوق در دیود:

در حالی که دیود روی بورد است از آن تست بوق بگیرید اگر صدای بوق شنیده شد دیود خراب شده است.

تست دیود با مولتی متر:

دیود

در ابتدا دیود را از مدار جدا کنید.

سلکتور مولتی متر را روی دیود قرار داده و پراب قرمز را به سر آند وصل کرده و پراب مشکی را به سر کاتد (با نوار سفید روی دیود مشخص شده است) وصل کنید در این حالت مولتی متر مقداری را نشان می دهد.

حال جای پراب ها را عوض کرده و پراب مشکی را به آند و پراب قرمز را به کاتد دیود وصل کنید که باید مولتی متر مقدار بینهایت را بصورت ۱ یا L 0 نشان دهد یعنی دیود جریانی را در جهت عکس از
خود عبور نمی دهد. در کل بصورت زیر عمل می شود.

دیود معمولی

           پابه ۱ (آند)    =    پایه ۲ (کاتد)    =      مقدار مولتی متر

 پراب قرمز     =     پراب مشکی   =      عدد

 پراب مشکی     =      پراب قرمز      =        ۱ یا L0

با برقرار شدن این دو شرط دیود سالم است.

نکته:

دقت کنید عدد ۱ یا L 0 در مولتی متر یعنی اینکه مولتی متر راه نمی دهد و یا نشان دهنده بینهایت می باشد.

دیود زنر:

از دیود زنر برای تثبیت ولتاژ استفاده می شود. نوار مشکی روی دیود زنر معرف بخش کاتد دیود است. ولتاژ دو سر دیود زنر تقریبا ثابت بوده و تغییر جریان در آن تاثیری ندارد. از این دیود ها در ناحیه شکست معکوس استفاده می شود. ولتاژ شکست این دیود ها را ولتاژ زنر می نامند و آن را با Vz نمایش می دهند. دیود های زنر تجاری با ولتاژ شکست ۲۱۲ ولت تا ۲۰۰ ولت ساخته می شوند. چون دیود زنر باید بصورت معکوس بایاس شود کاتد آن به قطب مثبت منبع ولتاژ و آند آن به قطب منفی منبع ولتاژ وصل می شود، در این صورت جهت جریان از کاتد به آند خواهد بود.

دیود زنر

تست بوق در دیود:

در حالی که دیود روی بورد است از آن تست بوق بگیرید اگر در زمان کار با مولتی متر صدای بوق شنیده شد دیود خراب شده است.

تست دیود زنر:

در ابتدا دیود را از بورد جدا کنید. سلکتور مولتی متر را روی دیود قرار داده و پراب قرمز را به آند و پراب مشکی را به کاتد وصل کنید در اینصورت مولتی متر مقدار عددی را نشان می دهد یا به اصطالح راه می دهد.

تست دیود زنر

حال جای پراب ها را عوض کنید و پراب مشکی را به سر آند بزنید و پراب قرمز را به سر کاتد وصل کنید در اینصورت مولتی متر مقدار ۰ یا ۱ (بینهایت) را نشان می دهد. در کل بصورت زیر عمل می شود.

تست دیود زنر

           پابه ۱ (آند)    =    پایه ۲ (کاتد)    =      مقدار مولتی متر

 پراب قرمز     =     پراب مشکی   =      عدد

  پراب مشکی     =      پراب قرمز      =        ۱ یا L 0

نکته:

دقت کنید که روی بورد جهت آند و کاتد برای دیود نمایش داده شده است.

دیود مولتی متر

دیود LED:

دیود های LED دقیقا مانند دیودهای معمولی هستند و بصورت مستقیم بایاس می شوند یعنی قطب مثبت منبع تغذیه به آند و قطب منفی آن به کاتد وصل می شود.

تست دیود LED:

برای تست دیود LED آن را از مدار خارج کرده و پراب قرمز را به سر آند و پراب قرمز را به سر کاتد وصل کنید سپس دیود LED باید روشن شود. دقت کنید اگر جای پراب ها را عوض کنید مولتی متر
باید مقدار ۱ یا L 0 (بینهایت) را نشان دهد.

دیود شاتکی:

یک دیود نیمه هادی با افت ولتاژ پایین در حالت بایاس مستقیم و سرعت کلید زنی بسیار بالا می باشد. در دیود های معمولی هنگام عبور جریان الکتریکی مقدار افت ولتاژ در حدود ۰٫۶ تا ۱٫۷ ولت می باشد در حالی که در دیود شاتکی افت ولتاژ در حدود ۰٫۱۵ تا ۰٫۴۵ ولت می باشد. دیود شاتکی ترکیب دو دیود معمولی می باشد. دیود شاتکی بصورت زیر است.

تست دیود زنر

مالحظه می شود که طرح پایه های آند و کاتد دیود شاتکی معمولا روی آن کشیده می شود.

دیود شاتکی

تست بوق در دیود شاتکی:

برای تست دیود شاتکی روی مدار با تست بوق، سلکتور مولتی متر را روی بازر قرار دهید سپس پراب ها را یکی یکی به پایه های دیود وصل کرده و اگر بوق زد دیود خراب است.

تست دیود شاتکی:

در ابتدا دیود شاتکی را از مدار خارج کنید سپس سلکتور مولتی متر را روی دیود قرار داده و پراب قرمز را به پایه ۱ (آند) و پراب مشکی را به پایه ۲ (کاتد) وصل کنید که در این حالت مولتی متر مقداری عددی را نشان می دهد.

جای پراب های قرمز و مشکی را عوض کنید و پراب قرمز را به پایه ۲ (کاتد) قرار داده و پراب مشکی را به پایه ۱ (آند) وصل کنید که در این حالت مولتی متر راه نمی دهد و مقدار  ۰ یا ۱ (بینهایت) را نشان می دهد.

پراب مشکی را به پایه ۲ (کاتد) و پراب قرمز را به پایه ۰ (آند) وصل کنید که در این حالت مولتی متر راه می دهد و مقدار عددی را نشان می دهد. حال جای پراب ها را عوض کنید و پراب قرمز را به پایه ۲ (کاتد) و پراب مشکی را به پایه ۰ (آند) وصل کنید که در این حالت مولتی متر راه نمیدهد و مقدار بی نهایت نشان داده می شود.

پل دیود:     

مداری است که با تغییر دادن پلاریته تغذیه ورودی آن، پلاریته خروجی تغییر نمی کند و معمولا برای یکسو سازی جریان متناوب و بدست آوردن جریان مستقیم تمام موج استفاده می شود.

پل دیودی

نکته:

می دانیم که دیود جریان متناوب (AC) را یکسو می کند و قسمت منفی نمودار سینوسی جریان زمان یا ولتاژ زمان را حذف می کند یعنی بصورت کامل جریان یکسو نمی شود یا به اصلاح نیم موج می گویند.

ولی پل دیود جریان یا ولتاژ را کاملا یکسو می کند و فاصله سینوس ها را از بین می برد و یک جریان یا ولتاژ کامال یکسو داریم یا به اصطلاح تمام موج می گویند.

پل دیودی

سپس می توان با استفاده از یک خازن بعد از پل دیود یک جریان یا ولتاژ صاف (DC) ایجاد کرد. مدار پل دیود روی بورد به صورت زیر است.

مدار پل دیودی

پل دیود دارای ۲ پایه می باشد. اتصال دو سر کاتدی تشکیل پلاریته مثبت و اتصال دو سر آندی تشکیل پلاریته منفی را می دهند. پل دیود می تواند به جای یک دیود چهار پایه از ترکیب ۲ دیود معمولی ایجاد شود.

و نمای پشت بورد پل دیود با ۲ دیود معمولی بصورت زیر است.

پل دیودی

تست پل دیود (ترکیب ۴ دیود) بوسیله تست بوق:

به منظور کار با مولتی متر ، سلکتور مولتی متر را روی بازر قرار داده اگر پراب های قرمز و منفی به دو پایه ای که در آند مشترک هستند وصل شوند مولتی متر باید بوق ممتد بزند که نشان دهنده اتصال دو پایه آندی هستند.
(خروجی منفی) و اگر پراب های قرمز و منفی به دو پایه ای که در کاتد مشترک هستند وصل شوند مولتی متر باید بوق ممتد بزند که نشان دهنده اتصال دو پایه کاتدی هستند. (خروجی مثبت)

  • در اتصال پراب های قرمز و منفی به پایه های دیگر که در آند و کاتد مشترک نیستند نباید صدای بوق شنیده شود.

تست پل دیود ۴ پایه روی بورد بوسیله تست بوق:

پل دیود بصورت دیود شاتکر ۲ پایه می باشد که دو پایه وسط برق متناوب یا شهری اتصال دارد و پایه های کناری پالریته + و –هستند و در تست بوق نباید نسبت به همدیگر بوق بزنند. دقت داشته باشید در تست ظاهری دیود نباید دچار خراشیدگی باشد.

فازیاب (NCV): قابلیت تشخیص وجود جریان در سیم ها و تجهیزات الکتریکی باشد

طرز کار مولتی متر با این بخش: سلکتور دستگاه را روی حالت (NCV) یا همان فازیاب قرار می دهیم سپس دستگاه را روی سیم یا تجهیزات الکتریکی می کنیم و در صودت وجود جریان الارم و چراغ چشمک زن روی دستگاه فعال می شود و در صورت قطع بودن جریان از طرف دستگاه هیچ عکس العملی دیده نمی شود.

پیگیری سفارش
لیست مقایسه
شگفت انگیز ها